Cyberveiligheid en weerbaarheid: wat kun jij doen om je horecabedrijf voor te bereiden?

18-11-2026
Nationaal Militair Museum Soesterberg NMM

Wat gebeurt er met je horecabedrijf als je wordt gehackt? Als je kassasysteem of reserveringssysteem niet meer werkt? Of als de stroom of het internet langere tijd uitvalt? Tijdens de KHN Inspiratiesessie ‘Nog niet gehackt? Dat kan jou ook gebeuren!’ op 3 november stond één vraag centraal: hoe zorg je ervoor dat je bedrijf kan blijven functioneren als er iets misgaat? Verschillende experts deelden praktijkervaringen en tips over cyberveiligheid en fysieke weerbaarheid. We zetten de belangrijkste inzichten voor je op een rij.

Wat gebeurt er als je daadwerkelijk wordt gehackt?

Dat een cyberaanval ook goed voorbereide bedrijven kan raken, bleek uit het verhaal van Marcel de Boer van Hoppenbrouwers. In juli 2021 werd het bedrijf via een leverancier getroffen door een wereldwijde cyberaanval. Het ging om een zogenoemde supply chain attack: de aanvallers kwamen binnen via software van een externe leverancier.

Het bedrijf reageerde direct. Systemen en verbindingen werden uitgeschakeld, er werd een crisisteam ingericht en externe cybersecurityspecialisten werden ingeschakeld. Vervolgens begon een enorme hersteloperatie. Honderden medewerkers hielpen mee om laptops te verzamelen, te controleren en weer veilig in gebruik te nemen. Vestigingen werden stap voor stap weer online gebracht.

De financiële gevolgen waren aanzienlijk. Hoppenbrouwers becijferde de directe impact op ongeveer € 400.000. Als het bedrijf drie weken volledig stil had gelegen, had de potentiële schade volgens de presentatie kunnen oplopen tot circa € 7,5 miljoen.

Wat kun je hiervan leren?

Hoppenbrouwers had vóór de aanval al verschillende beveiligingsmaatregelen genomen. Denk aan multifactor-authenticatie, netwerksegmentatie, patchmanagement, een wachtwoordbeleid en een back-upstrategie. Toch kon een aanval via een leverancier het bedrijf raken.

Na de aanval werden maatregelen verder aangescherpt. Zo kwam er uitgebreidere monitoring, betere endpointbeveiliging, een verder uitgewerkt crisisplan, strengere controle van leveranciers en meer aandacht voor bewustwording onder medewerkers.

De belangrijkste les: cyberveiligheid gaat niet alleen over je eigen systemen. Kijk ook naar leveranciers waarvan je afhankelijk bent en zorg dat je vooraf weet wat je moet doen als systemen uitvallen.

Begin met de basis van digitale veiligheid

Het Nationaal Cyber Security Centrum (NCSC) benadrukte dat digitale weerbaarheid niet alleen iets is voor grote of vitale bedrijven. Ook kleinere ondernemers zijn steeds afhankelijker van digitale systemen.

Denk als horecaondernemer bijvoorbeeld aan je kassasysteem, pinautomaten, reserveringssoftware, boekhouding, personeelsadministratie, wifi en bestelsystemen. Uitval van één systeem kan daardoor direct invloed hebben op je bedrijfsvoering.

Het advies is daarom om te beginnen met de basis van digitale weerbaarheid. 
Het NCSC wees onder meer op maatregelen zoals:

  • Zorg voor veilige netwerktoegang en wifi.
  • Gebruik sterke, unieke wachtwoorden, bij voorkeur met een wachtwoordmanager.
  • Gebruik tweefactorauthenticatie of multifactor-authenticatie.
  • Installeer beveiligingsupdates op tijd.
  • Gebruik actuele antivirus- en beveiligingssoftware.
  • Maak back-ups en test regelmatig of je die ook werkelijk kunt terugzetten.
  • Zorg dat medewerkers cyberrisico's herkennen.

Het NCSC biedt daarnaast hulpmiddelen zoals de CyberVeilig Check en de NCSC Community, waar ondernemers en cybersecurityprofessionals kennis met elkaar kunnen delen.

Tot 30 november 2026 kunnen kleine bedrijven ook een subsidie aanvragen om te investeren in hun cyberweerbaarheid. 

Hoe cybercriminelen jouw horecazaak kunnen raken

Cyberexpert Lisa de Wilde liet zien dat cybercriminaliteit heel concreet kan worden zodra criminelen toegang krijgen tot bedrijfsinformatie.

Een belangrijk aandachtspunt is de informatie die je als ondernemer digitaal bewaart. Denk aan identiteitsgegevens van medewerkers, loonstroken, ziekteverzuimgegevens, cv's, facturen en reserveringsgegevens. Als criminelen bij dergelijke bestanden kunnen komen, kan de impact veel verder gaan dan alleen tijdelijke uitval van een computer.

Ook je afhankelijkheid van andere partijen verdient aandacht. Niet alleen een aanval op jouw eigen bedrijf kan gevolgen hebben. Wat gebeurt er als de leverancier van je kassasysteem, reserveringssoftware, salarisadministratie of andere essentiële software wordt getroffen?

Breng daarom niet alleen je eigen digitale risico's in kaart, maar kijk ook naar de belangrijkste leveranciers en systemen waarvan jouw bedrijf afhankelijk is.

PVO midden nederland
Sprankelendfotografie official2024 Brandingshoot Lisade Wilde 275
Route Nationaal Militair Museum plan je route 2000px 1

Fysieke weerbaarheid van jouw zaak: wat als alles uitvalt?

Cyberveiligheid is onderdeel van een groter vraagstuk: hoe weerbaar is je bedrijf tegen verstoringen?

Aylin Verburg van Veiligheidsregio Utrecht liet ondernemers daarom nadenken over scenario's die verder gaan dan een hack. Wat doe je bijvoorbeeld als de stroom langdurig uitvalt? Als internet en telefonie niet werken? Of als leveranciers tijdelijk niet kunnen leveren?

De boodschap: veel bedrijven zijn voorbereid op een korte storing, maar veel minder op een verstoring die een dag of langer duurt. Tegelijkertijd zijn bedrijven sterk afhankelijk geworden van elektriciteit, ICT, logistiek, personeel en leveranciers.

Stel jezelf daarom eens een heel praktische vraag: het is zaterdagavond 19.00 uur, je zaak zit vol en de stroom valt uit. Wat is dan het eerste probleem? Wat wordt na twee uur een probleem? En wat gebeurt er als de storing 24 uur duurt?

Denk bijvoorbeeld aan koelingen, verlichting, keukenapparatuur, pinautomaten, kassasystemen, wifi, telefonie en communicatie met medewerkers en gasten.

Ken je afhankelijkheden

Weerbaarheid begint met weten waarvan je afhankelijk bent.
Kijk daarbij niet alleen naar je eigen bedrijf, maar naar de hele keten:

  • Leveranciers: welke producten en diensten heb je absoluut nodig om open te kunnen blijven?
  • Je eigen bedrijf: welke processen, systemen, data en apparatuur zijn cruciaal?
  • Gasten en andere afnemers: welke gevolgen heeft jouw uitval voor hen?
  • Kijk ook naar je financiële buffer. Als omzet plotseling wegvalt terwijl salarissen, huur, rente en leveranciers wel betaald moeten worden, hoe lang kun je dat dan volhouden?

Het uitgangspunt daarbij is niet dat je ieder risico moet uitsluiten. Dat kan niet. De vraag is vooral: welke voorzorgsmaatregelen zijn de investering waard als ze ervoor zorgen dat je bij een verstoring langer kunt doorwerken of sneller kunt herstellen?

Van 'just in time' naar 'just in case'

Veel bedrijven zijn ingericht op efficiëntie: weinig voorraad, één belangrijke leverancier en digitale processen die normaal gesproken uitstekend werken. Maar juist tijdens een crisis kan die efficiëntie kwetsbaar maken.

Daarom werd tijdens de sessie gepleit om ook just in case te denken.
Dat kan bijvoorbeeld betekenen dat je:

  • nadenkt over een alternatieve leverancier;
  • een beperkte strategische voorraad aanhoudt;
  • weet hoe je tijdelijk handmatig kunt werken als digitale systemen uitvallen;
  • belangrijke contactgegevens ook buiten je digitale systemen beschikbaar hebt;
  • vooraf vastlegt wie welke rol heeft tijdens een incident;
  • met medewerkers bespreekt hoe jullie elkaar bereiken als reguliere communicatie uitvalt.

Het doel is niet om voor ieder denkbaar rampscenario een compleet draaiboek te maken. Het gaat erom dat je de belangrijkste kwetsbaarheden van je bedrijf kent en vooraf nadenkt over alternatieven.

Hoe weerbaar is jouw horecabedrijf?

Begin eens met deze vragen:

  • Welke processen vallen als eerste uit wanneer stroom of ICT wegvalt?
  • Hoe afhankelijk ben je van leveranciers, personeel, stroom, water en digitale systemen?
  • Hoe bereik je medewerkers als telefoon of internet niet werkt?
  • Wie moet je bij een incident als eerste informeren?
  • Welke tijdelijke alternatieven of noodoplossingen heb je?
  • Welke afspraken heb je met leveranciers en medewerkers?
  • Heb je back-ups en weet je zeker dat je die kunt terugzetten?
  • Wat heb je financieel geregeld om een onverwachte tegenvaller op te vangen?
  • Weet je hoe je zo snel mogelijk weer operationeel kunt worden?

Het belangrijkste is misschien wel: wacht niet tot er iets gebeurt. Cyberveiligheid en weerbaarheid gaan niet alleen over techniek. Ze gaan over de continuïteit van je bedrijf. Een paar vooraf gemaakte afspraken kunnen tijdens een incident een groot verschil maken.

Meer weten?

Op khn.nl vind je meer informatie over weerbaarheid en veiligheid in de horeca. Ook organisaties als het NCSC, Denk Vooruit, Veiligheidsregio Utrecht en VNO-NCW/MKB-Nederland bieden praktische hulpmiddelen waarmee je de weerbaarheid van je bedrijf kunt testen en verbeteren.

Deel dit artikel

Koninklijke Horeca Nederland,
Vijzelmolenlaan 10-12, 3447 GX, Woerden