ZZP en schijnzelfstandigheid: Belastingdienst handhaaft nog niet volledig in 2026

In 2026 zal de Belastingdienst nog niet volledig handhaven op schijnzelfstandigheid. Is er sprake van “opzet of grove schuld”? Dan kun je als werkgever wel een naheffingsaanslag en/of boete ontvangen. Verder werkt de overheid aan wetgeving om duidelijker te maken wat wel en niet is toegestaan als je zzp’ers inhuurt. 

Wat verandert er per 2026?

Ook in 2026 zal de Belastingdienst nog terughoudend zijn in de handhaving. Er zullen alleen boetes worden opgelegd als er sprake is van “opzet of grove schuld”. Bijvoorbeeld als het om een overduidelijk geval van schijnzelfstandigheid gaat en/of je als werkgever geen enkel onderzoek hiernaar hebt gedaan of bewust waarschuwingen negeert. Naast een naheffingsaanslag kan de Belastingdienst een aanvullende boete opleggen tot 100% van de naheffing.

Wat kan ik doen om naheffingen en een eventuele boete te voorkomen?

• Werk je met zzp’ers? Toets dan kritisch of er geen sprake is van schijnzelfstandigheid.
• Maak gebruik van de beschikbare tools, zoals de keuzehulp op www.hetjuistecontract.nl of de Q&A van KHN.
• Kom je tot de conclusie dat er geen sprake is van schijnzelfstandigheid? Zorg dan dat je arbeidsrelaties goed vastlegt en dat de praktijk overeenkomt met de afspraken op papier.
• Wees alert: het feit dat een zzp’er zelf kiest voor zelfstandigheid, biedt géén vrijwaring van naheffingen.

Wetsvoorstel Wet VBAR: extra duidelijkheid en strengere regels

Het kabinet werkt aan het wetsvoorstel Verduidelijking Beoordeling Arbeidsrelaties en Rechtsvermoeden (VBAR). De beoogde ingangsdatum is 1 juli 2026, maar de kans dat deze datum wordt gehaald, wordt steeds kleiner. Wat houdt dit voorstel in?

• Duidelijkere criteria: de wet legt vast wanneer iemand als werknemer of als zelfstandige wordt gezien. Belangrijk zijn:
  - het gezagscriterium: wie bepaalt hoe het werk wordt uitgevoerd?
  - organisatorische inbedding: is het werk onderdeel van de kern van het bedrijf?
  - ondernemersrisico
• Rechtsvermoeden bij laag tarief: verdient een zzp’er minder dan 36 euro per uur? In dat geval geldt straks een rechtsvermoeden van werknemerschap. De zzp’er kan dan eenvoudig een arbeidsovereenkomst claimen, tenzij de opdrachtgever kan bewijzen dat er écht zelfstandig wordt gewerkt. Het bedrag stijgt mee met het wettelijk minimum loon en zal dus bij invoering van de wet waarschijnlijk hoger liggen.

Zelfstandigenwet: naast het wetsvoorstel Wet VBAR maakte een aantal politieke partijen een initiatiefwetsvoorstel. Dit heeft net een andere insteek en als doel om vooraf zoveel mogelijk duidelijkheid te geven over wanneer iemand wel of geen zzp-er is. Ook bevat het regels voor verplichte sociale voorzieningen voor zelfstandigen. Dit wetsvoorstel is nog niet ingediend bij de Tweede Kamer. Eerst zal er een advies bij de Raad van State worden gevraagd. Pas daarna wordt duidelijk of het wetsvoorstel ook daadwerkelijk wordt ingediend en welke gevolgen dit heeft voor de behandeling van de Wet VBAR.

Wil je meer weten?

Lees ook ZZP & Schijnzelfstandigheid, wat zijn de regels? | KHN en bekijk de Webinar ZZP en schijnzelfstandigheid | KHN