Data is het nieuwe bier

Door Frans van Hall, ondernemer en lid van de KHN Innovatiecommissie

14-09-2026
Frans van Hall

Vraag een willekeurige horecaondernemer wat het meest waardevol is in zijn bedrijf en de kans is groot dat je antwoorden krijgt als: mijn gasten, mijn medewerkers, mijn locatie of mijn concept. Allemaal logische antwoorden.

Toch denk ik dat er nog iets is waar veel horecaondernemers iedere dag enorme hoeveelheden van verzamelen, zonder zich te realiseren welke waarde daarin zit: data.

Dat klinkt misschien niet direct als het meest inspirerende onderwerp voor een branche die draait om gastvrijheid, beleving, eten en drinken. Maar achter iedere bestelling, reservering, personeelsdienst en factuur schuilt informatie die ons kan helpen betere ondernemers te worden.

Jarenlang werd in de horeca vooral gestuurd op ervaring en gevoel. En laat één ding duidelijk zijn: dat is natuurlijk ontzettend belangrijk. Een goede horecaondernemer voelt vaak haarfijn aan wat er speelt in zijn zaak. Je merkt wanneer een gast extra aandacht nodig heeft, je voelt aan wanneer een evenement goed gaat lopen en je ziet vaak direct waar bijsturing nodig is.

Tegelijkertijd verandert de wereld waarin we ondernemen. Marges staan onder druk, personeel blijft schaars en gasten verwachten steeds meer kwaliteit en gemak. Daarom wordt het steeds belangrijker om gevoel te combineren met inzicht.

Binnen mijn eigen onderneming, de HALL in Woerden, zie ik dagelijks hoeveel informatie er beschikbaar is. We verzorgen bedrijfslunches, evenementen, diners op locatie en bijeenkomsten in onze eigen locatie. Iedere opdracht levert informatie op. Welke arrangementen worden het meest geboekt? Op welke dagen ontstaat de meeste drukte? Welke opdrachten leveren het meeste rendement op? Hoe ontwikkelen de personeelskosten zich ten opzichte van de omzet?

Vroeger werden veel van dat soort vragen vooral beantwoord op basis van ervaring. Tegenwoordig kunnen we ze steeds beter onderbouwen met feiten.

Dat betekent niet dat data het ondernemerschap vervangt. Maar het helpt ondernemers wel om betere beslissingen te nemen. Soms bevestigen cijfers wat je al dacht en soms laten ze juist zien dat de werkelijkheid anders is dan je gevoel vertelde. En precies dat maakt data zo waardevol.

Wat mij bij collega-ondernemers en binnen onze Innovatiecommissie opvalt, is dat vrijwel iedere ondernemer nieuwsgierig is naar zijn eigen cijfers. Iedereen wil weten waar kansen liggen, hoe het bedrijf zich ontwikkelt en hoe de resultaten zich verhouden tot eerdere jaren. Tegelijkertijd benutten veel ondernemers slechts een klein deel van de informatie die dagelijks beschikbaar komt via kassasystemen, reserveringssoftware, personeelsplanning en financiële administratie.

Dat is ook logisch. De meeste ondernemers zijn druk met ondernemen. Juist daarom worden Business Intelligence-tools steeds belangrijker. Ze bieden je meer zicht op wat er in je bedrijf gebeurt en waar je kunt bijsturen.

Binnen de Innovatiecommissie praten we al geruime tijd over de rol van Business Intelligence binnen de horeca. Niet omdat dashboards of grafieken zo interessant zijn, maar omdat betere informatie leidt tot betere beslissingen. En betere beslissingen leiden uiteindelijk tot sterkere bedrijven.

Wat mij betreft ligt daar een enorme kans voor onze branche.

De retail werkt al jarenlang op basis van data. Fabrikanten weten exact hoe producten presteren en supermarkten zien ontwikkelingen vrijwel realtime ontstaan. De horeca heeft die stap nog maar gedeeltelijk gezet, terwijl ook in onze sector dagelijks enorm veel waardevolle informatie wordt verzameld.

De echte kracht ontstaat wanneer die informatie niet alleen op bedrijfsniveau beschikbaar komt, maar ook op brancheniveau.

Stel je voor dat duizenden horecaondernemers op een veilige en anonieme manier inzichten met elkaar delen. Dan ontstaat er iets wat we als branche nog nauwelijks kennen: realtime inzicht in ontwikkelingen binnen de Nederlandse horeca.

Binnen KHN onderzoeken we al langer hoe data niet alleen individuele ondernemers kan versterken, maar ook de branche als geheel. Dat heeft uiteindelijk gezorgd voor een mooie tool die al veelvuldig wordt gebruikt: KHN Kompas. Wanneer ondernemers vrijwillig en anoniem inzichten delen, ontstaat een veel beter beeld van ontwikkelingen binnen de Nederlandse horeca. Trends kunnen eerder worden herkend, ondernemers kunnen zich vergelijken met vergelijkbare bedrijven en KHN krijgt een sterker fundament voor gesprekken met overheid, leveranciers en andere stakeholders.

Deze data zijn simpel te ontsluiten en veel leveranciers hebben de mogelijkheid in hun software en apps om de data beschikbaar te stellen voor KHN Kompas. Dit is enorm waardevol voor onze branche en zo kun je dus zeggen dat data het nieuwe bier is. Hiermee krijgen we als branche inzicht in wat er nu gebeurt, kan beleid worden aangepast en kunnen ondernemers hun bedrijf beter de toekomst insturen. 

Niet op basis van aannames, maar op basis van feiten.

Ik ben ervan overtuigd dat we als horeca nog maar aan het begin staan van deze ontwikkeling. Waar veel andere sectoren al jarenlang sturen op data, ontdekken wij nu pas welke mogelijkheden ontstaan wanneer gegevens uit verschillende systemen met elkaar worden verbonden. En naast BI komen er steeds meer AI-toepassingen, die nog beter en sneller die data kunnen analyseren. 

De bedrijven die de komende jaren het meeste voordeel behalen, zijn waarschijnlijk niet degenen met de meeste data. Het zijn de ondernemers die leren om de juiste inzichten uit die data te halen en deze te vertalen naar betere keuzes voor gasten, medewerkers en hun onderneming.

De horeca heeft altijd geleefd van passie, intuïtie, vakmanschap en gastvrijheid. Dat blijft ons fundament. Maar de ondernemers die morgen echt het verschil maken, voegen daar nog één ingrediënt aan toe: inzicht.

Niet om hun gevoel te vervangen, maar om het te versterken.

Want de mooiste innovaties zijn uiteindelijk niet de innovaties met de meeste technologie. Het zijn de innovaties die ondernemers helpen om hun vak beter uit te oefenen. 

Want uiteindelijk is data geen doel op zich. Het is een hulpmiddel om betere horeca te maken.

Maak je nog geen gebruik van KHN Kompas? Kijk dan snel hier wat je moet doen om ook jouw bedrijf verder te laten groeien.

Deel dit artikel

Koninklijke Horeca Nederland,
Vijzelmolenlaan 10-12, 3447 GX, Woerden