Restaurantmedewerkster

Kan ik een medewerker om bedrijfseconomische redenen ontslaan?

Ontslag

Ja, als een arbeidsplaats structureel vervalt door bedrijfseconomische omstandigheden. Bijvoorbeeld door langdurig minder werk, financiële problemen, een reorganisatie, sluiting van een vestiging of beëindiging van een deel van uw activiteiten.

Wilt u de arbeidsovereenkomst zonder instemming van de werknemer opzeggen? Dan heeft u vooraf toestemming van UWV nodig.

Wanneer is ontslag mogelijk?

U moet kunnen onderbouwen dat arbeidsplaatsen noodzakelijk vervallen voor een doelmatige bedrijfsvoering. UWV kijkt daarbij vooruit: in de regel moet aannemelijk zijn dat de arbeidsplaats gedurende ten minste 26 weken vervalt.

Alleen willen besparen op loonkosten of een werknemer willen vervangen door een goedkopere kracht is geen voldoende reden.

U kunt niet zelf kiezen wie u ontslaat

Bij meerdere medewerkers in vergelijkbare functies gelden regels voor de ontslagvolgorde. U moet onder meer rekening houden met externe krachten, AOW-gerechtigde medewerkers, oproepkrachten en tijdelijke contracten. Daarna past u, als dat nodig is, het afspiegelingsbeginsel toe.

Daarbij blijft de leeftijdsopbouw binnen een groep uitwisselbare functies zo veel mogelijk gelijk. Binnen iedere leeftijdsgroep komt in beginsel de werknemer met het kortste dienstverband als eerste voor ontslag in aanmerking.

Onderzoek eerst herplaatsing

Voordat UWV toestemming geeft, moet u onderzoeken of de werknemer binnen een redelijke termijn kan worden herplaatst in een andere passende functie binnen uw onderneming. Ook scholing kan daarbij een rol spelen, als dat redelijk is.

Leg uw onderzoek schriftelijk vast. Denk aan vacatures, binnenkort vrijkomende functies en de reden waarom een functie wel of niet passend is.

Ook zonder UWV-toestemming mogelijk?

Dat kan alleen als de werknemer vrijwillig meewerkt, bijvoorbeeld door een vaststellingsovereenkomst te sluiten of schriftelijk in te stemmen met de opzegging. Een werknemer kan schriftelijke instemming binnen 14 dagen herroepen.

Een tijdelijk contract eindigt van rechtswege op de afgesproken einddatum. Daarvoor is geen UWV-toestemming nodig. Let wel op: ook dan kunnen de regels over de ontslagvolgorde en herplaatsing relevant zijn als u contracten niet verlengt in het kader van een reorganisatie.

Let op

Bij bedrijfseconomisch ontslag heeft de werknemer meestal recht op een transitievergoeding. Een opzegverbod, bijvoorbeeld tijdens ziekte of zwangerschap, kan aan opzegging in de weg staan.

Komt binnen 26 weken na het ontslag dezelfde functie weer beschikbaar? Dan moet u de voormalige werknemer deze functie in beginsel eerst aanbieden.

Wilt u binnen drie maanden 20 of meer werknemers in één UWV-werkgebied ontslaan? Dan kan de Wet melding collectief ontslag gelden. Informeer dan tijdig UWV, de vakbonden en – als die er is – de ondernemingsraad.

Praktische stappen

  1. Breng de bedrijfseconomische noodzaak en het structureel verval van arbeidsplaatsen in kaart.
  2. Bepaal welke functies uitwisselbaar zijn en pas de ontslagvolgorde correct toe.
  3. Onderzoek en documenteer herplaatsingsmogelijkheden.
  4. Laat de onderbouwing en eventuele UWV-aanvraag vooraf toetsen door KHN Advies.

Relevante bronnen

Lees ook