Wethouder Mbarki presenteert nieuwe maatregelen voor de bezoekerseconomie

Of we 20 miljoen volgend jaar al gaan aantikken is niet zeker, maar wel binnen afzienbare tijd.

De bezoekersprognose 2022-2024 van O&S laat zien dat in alle scenario’s in 2024 de signaalwaarde van 18 miljoen al wordt gerealiseerd.

De Verordening stelt (artikel 6.2 en 6.3) dat indien de toeristische draagkracht in één of meer wijken onder druk staat, het college de raad binnen zes maanden een voorstel doet voor een beleidsnota over het waarborgen van de toeristische draagkracht (artikel 6.2). De raad neemt binnen drie maanden een beslissing over het al dan niet vaststellen van de definitieve beleidsnota, inclusief eventuele amendementen en/of moties (artikel 6.3).

Zie ook onze eerdere berichtingeving hierover.

De maatregelen

De voorgestelde maatregelen hebben gevolgen voor het aantal overnachtingen, het overtoerisme door te veel toeristen op 1 plek en overlast. Een greep uit het pakket:

• Aanscherping van openingstijden horeca en raamprostitutie in het Wallengebied tijdens de weekendnachten (op nadrukkelijk verzoek van bewoners): voor horecazaken geldt een aangepaste sluitingstijd van 2.00 uur, waarbij vanaf 1.00 uur geen nieuwe bezoekers meer toegelaten mogen worden. Voor raamprostitutie geldt een nieuwe sluitingstijd van 3.00 uur.
• Aanpakken van overlastgevende vrijgezellenfeesten en onderzoek uitbreiding rondleidingenverbod en verbod op het ontvangen van georganiseerde kroegentochten.
• Een blowverbod in bepaalde delen van de binnenstad, gekoppeld aan het alcoholverbod.
• Begin volgend jaar start een actieve ontmoedigingscampagne voor internationale bezoekers die ‘los willen gaan’ in Amsterdam.
• Spreiding van het aanbod door het ontwikkelen van vrijetijdsvoorzieningen in Noord, Zuidoost, Nieuw-West en het verplaatsen van vrijetijdsvoorzieningen vanuit Centrum.
• Inzetten op transformatie van hotel- naar woon- of kantoorfunctie en meer ‘extended stay’ (verblijf vanaf 1 maand tot en met 6 maanden) en het samenvoegen van hotelkamers.
• Pilot beperken van op- en afstapplaatsen van feestsloepen in het Wallengebied.
• Onderzoeken verdere aanscherping beleid voor vakantieverhuur en B&B.
• Uitwerken van scenario’s voor het effectief inzetten van toeristenbelasting en mogelijkheden verkennen voor verbreding vermakelijkhedenretributie (VMR).
• Uitwerken van scenario’s beperking riviercruises en onderzoek aanscherping zeecruisebeleid, uitvoering van het touringcarbeleid en een lobby op luchtvaartbelasting en budgetvluchten.

Totstandkoming maatregelen en enkele standpunten van KHN

De afgelopen maanden zijn er veel gesprekken gevoerd met een groot aantal partijen: bewoners, ondernemers, experts, belangenorganisaties en in de regio. Ook KHN is betrokken. We hebben duidelijk onze mening gegeven en we zien gelukkig op onderdelen ook terug dat er wordt geluisterd.

Uiteraard zijn we heel kritisch m.b.t. de instrumenten die in de verordening worden genoemd.

• Vooropgesteld vinden we het instrument toeristenbelasting geen geschikt instrument om het aantal toeristische overnachtingen in Amsterdam te beperken. Op geen enkele manier is gebleken dat dit instrument hierop van invloed is en met de hoogste tarieven van Europa en vier na hoogste tarieven van de wereld is het ook wel een keer genoeg. Zakelijke en educatieve bezoekers zullen hierdoor negatief beïnvloed worden voor de keuze van bestemming voor het verblijf. De meeste kandidaten voor ‘beste zakelijke bestemming’ heffen geen of nauwelijks toeristenbelasting. Amsterdam moet een gastvrije stad blijven voor iedereen, met een groot en klein budget. Anderzijds hebben we steeds meer dagbezoekers in Amsterdam, 2/3 dagbezoekers versus 1/3 verblijfsbezoeker.
• Het is een illusie om grip te krijgen op het aantal bezoekers aan de stad.

Het aantal hotelkamers in de MRA is de afgelopen vijf jaar met 40 procent toegenomen, van 41.385 kamers naar 58.108 kamers. En dat aantal blijft maar groeien. Geen enkele andere gemeente in de MRA kent een hotelstop of verbod op vakantieverhuur van woningen. Ook hotels in omliggende gemeentes noemen zich Amsterdam. Het aantal Airbnb’s buiten Amsterdam met ‘Amsterdam’ in de naam groeide met 250 procent naar 3.349.

Bron: CBS

Een dialoog op basis van juiste feiten en uitgangspunten is essentieel voor effectief beleid: (over)toerisme vs. bezoekers, drukte vs. overlast enz. Goede dialoog en effectieve aanpak vraagt fact-based fundament, anders blijft emotie regeren, zoals nu vaak het geval is. Te vaak bepaalt beeldvorming en een gebaar naar bewoners van de binnenstad de keuze voor maatregelen.

Ook realiseren we ons dat ontkenning van ‘overtoerisme’ niet bijdraagt aan oplossingen. Wel zouden we graag een genuanceerder beeld en vooral uitlatingen willen zien. We projecteren al onze aandacht op een klein deel van de stad.

Onderstaand een aantal denkrichtingen die we de wethouder onlangs mee hebben gegeven en waarvan we ook zien dat op onderdelen dit is overgenomen.

1. Focus niet alleen op de verblijfsbezoeker, maar op alle bezoekers aan de stad; dus ook dagjesmensen (2/3 van het aantal bezoekers). Juist deze groep zorgt voor de ‘drukte’ beleving, omdat ze veelal het centrum bezoeken.
2. Streef naar het aantrekken van meer respectvolle bezoekers; zie ook rapportage amsterdam&partners: ‘Herstel duurzame bezoekers economie’.
3. Streef naar een meerkernige stad die in ontwikkeling is en waarbij spreiding van bezoekers het doel is; vergroot ‘centrum’ tot binnen A10 en zet hiervoor partners, zoals online travel agency’s, als Booking.com en Expedia in. Verleid bekende hotspots en destinations om te verhuizen van de historische binnenstad naar elders in de stad.
4. Streef naar beter crowd management; maak slimmer gebruik van digitale instrumenten.
5. Streef naar betere bereikbaarheid (OV MRA).
6. Richt de openbare ruimte beter in. Zorg voor inzet van meer handhavers en politie in die gebieden waar overlast wordt ervaren, waardoor het vertrouwen in de overheid zich herstelt. Ook en juist in de nachtelijke uren. Zichtbaarheid van politie en handhaving is nodig om grensoverschrijdend gedrag en overlast te voorkomen. De beperkte politie en handhavingscapaciteit is een zeer grote zorg en kan niet langer worden genegeerd.
7. Belast de juiste bezoeker. Een nóg grotere bijdrage vragen aan verblijfstoeristen middels toeristenbelasting (€135 miljoen aan inkomsten dit jaar) geeft een ongewenst resultaat. De respectvolle bezoeker zal onevenredig worden belast. Of wegblijven. Alwaar de dagtoerist 0% belasting afdraagt. Laat de dagtoerist meebetalen aan het bezoek (belasting op alle entreeprijzen).
8. Verbied vakantieverhuur van woningen in de hele stad. De woningnood is nijpend genoeg om dit te kunnen onderbouwen.
9. Transformeer het aanbod winkels, (nacht-)cultuur, hotels, horeca naar verantwoorde verdienmodellen die die niet alleen profiteren van de populariteit van de stad, maar ook wat brengen en bijdragen aan diversiteit. Investeer met vastgoedeigenaren in de mogelijkheid tot meer wonen in bv winkelstraten. Ga creatief om met leegstand. Zet in op meer diversiteit in functies op die plekken waar vandaag vooral toeristisch aanbod is. Verbeter de balans in de functies wonen, werken en recreëren.
10. Zorg voor handhaving. Verbied gebruik van drank- en drugs in de openbare ruimte en corrigeer ongewenst gedrag. Herken en erken ondermijning. Handhaaf op overtredingen m.b.t. afval.
11. Omarm juist groepen bezoekers die veel te bieden hebben en geen overlast veroorzaken. Zo zijn cruisetoeristen waardevolle bezoekers
    (€ 600.000,- per schip), zij leggen geen druk op de locaties op de drukste tijden en veroorzaken geen ongewenst gedrag. Ook de congresbezoeker bezoekt de stad graag in groepen.
12. Als we meer respectvolle bezoekers willen verleiden naar de stad te komen dan moeten we de respectloze bezoeker demotiveren. We realiseren dat het aanbod daarop aangepast moet worden.
13. Maak een strategie hoe je die transformatie doet. Neem ondernemers daarin mee. Leg uit dat bepaalde concepten op bepaalde plekken niet langer toekomstbestendig zijn en werk met hen aan plannen om te transformeren en heb oprecht meer aandacht voor het terugbrengen en behouden van de balans in wonen, werken en recreëren.
14. Campagnes gericht op spreiding van de bezoekers en bezoekers die de stad ook wat brengen, zoals de congresbezoeker, cultuurzoeker, cruisegast, studenten, families, educatieve groepen, scholen, Nederlandse bezoekers, enz. Dit type bezoeker heeft respect voor de stad. Ongeacht leeftijd, afkomst, overtuiging of budget, draagt bij aan werkgelegenheid, duurzaamheid, kennisdeling, innovatie, economische impact en zorgt voor sociale cohesie en levendigheid in de stad, zonder overlast te veroorzaken.

Visie op bezoekerseconomie

Op uitdrukkelijk verzoek van KHN is er eindelijk ook een visie op bezoekerseconomie ontwikkeld.

Zie bijlage.

Amsterdam wil volgens de visie toewerken naar een situatie waarin het toerisme bijdraagt aan de stad in plaats van dat het afbreuk doet aan de stad. Natuurlijk blijven bezoekers welkom, maar hun aanwezigheid mag niet ten koste gaan van de leefbaarheid. Amsterdam staat bekend als een vrije en open stad. Een stad die haar musea, toonaangevende podia, de grachtengordel en het nachtleven graag deelt met bezoekers uit de hele wereld. Helaas zijn er ook ondernemers die aan de haal gaan met de Amsterdamse vrijheid. Met als gevolg dat sommige bezoekers de indruk krijgen dat hier ‘alles kan en mag’. Het levert een soort toerisme en een specifiek aanbod op, dat het bestuur liever niet in de stad ziet.

Inspraak op visie en maatregelen

De visie en maatregelen die het college nu naar buiten brengt in het licht van de Verordening op toerisme in balans Amsterdam, zullen op 14 december met de commissie SED en op 21 december met de Amsterdamse gemeenteraad worden besproken. Indien gewenst kan iedereen daar inspreken.

Toelichting door wethouder MBarki op 8 en 19 december aanstaande

Wethouder Mbarki zal op 8 december a.s. tijdens ons centrale hoteloverleg aanvang 15.00 uur in Hard Rock Hotel Amsterdam American, Leidsekade 97 een toelichting geven. Wil je bij het hoteloverleg aanwezig zijn stuur dan een bericht naar amsterdam@khn.nl. De bijeenkomst van de 19^e is alleen voor BIZ bestuurders van de 5 BIZZen van het oude stadshart. Heb je een onderneming in dit gebied en wil je meer info, neem dan contact op met je straatmanager.

Voor vragen en opmerkingen neem contact op met regiomanager: Eveline Doornhegge, e.doornhegge@khn.nl / 06-51490709

Bijlagen:

• Visie op bezoekerseconomie
• Factsheet Bezoekerseconomie
• Maatregelenoverzicht