KHN Amsterdam start brede strategie na aangekondigde verhoging toeristenbelasting

De aangekondigde verhoging van de toeristenbelasting heeft begrijpelijkerwijs veel losgemaakt. De plannen uit het coalitieakkoord zijn ingrijpend: na de verhoging naar 12,5% in 2024 wil de coalitie de toeristenbelasting verhogen naar 16% in 2027 en vervolgens jaarlijks verder laten oplopen tot 20%.

Wij begrijpen de vele reacties die wij de afgelopen dagen hebben ontvangen. De zorgen, teleurstelling en vragen leven breed binnen de sector en die gevoelens herkennen wij. Juist daarom vinden wij het belangrijk om transparant te zijn over wat er is gebeurd, hoe wij hiertegen aankijken en welke stappen wij vanaf vandaag zetten.

Wat is er gebeurd?
In het coalitieakkoord kiest de nieuwe coalitie opnieuw voor een forse verhoging van de toeristenbelasting. Daarmee dreigt Amsterdam internationaal verder uit de pas te lopen ten opzichte van concurrerende steden. 
Voor hotels betekent dit opnieuw een forse lastenverzwaring, bovenop de landelijke btw-verhoging op logies die dit jaar al is ingevoerd. Het beeld bestaat soms dat deze kosten eenvoudig kunnen worden doorberekend aan de gast. De praktijk is anders. De prijs van een hotelkamer wordt immers bepaald door vraag en aanbod en concurrentie. Daardoor komt een belangrijk deel van deze lasten uiteindelijk voor rekening van de ondernemer zelf.
Wat ons bovendien zorgen baart, is dat de effecten van de btw-verhoging nog nauwelijks zijn geëvalueerd, terwijl dezelfde politieke partijen eerder juist hadden uitgesproken die impact eerst te willen monitoren. Zonder die inzichten wordt nu alweer een volgende grote stap gezet.

Hoe heeft dit kunnen gebeuren?
Dat is misschien wel de vraag die wij de afgelopen dagen het meest hebben gekregen. En eerlijk gezegd stellen wij ons die vraag zelf ook.
De afgelopen jaren hebben wij intensief gelobbyd, onderzoeken gedeeld, alternatieven aangedragen en gesprekken gevoerd met bestuurders, politieke partijen en ambtenaren. Ook hebben wij samen met een brede alliantie van onder meer de cultuursector, congreslocaties, Schiphol, GVB, attracties, amsterdam&partners en andere partners gepleit voor een andere visie op de toekomst van de Amsterdamse bezoekerseconomie.
Wij hebben daarbij steeds benadrukt dat een sterke bezoekerseconomie en een leefbare stad elkaar niet uitsluiten, maar juist versterken en de sector een belangrijke partner is voor de gemeente om sociale en duurzaamheidsambities te verwezenlijken. Tegelijkertijd moeten we ook realistisch zijn over de politieke werkelijkheid. Goede argumenten, feiten en onderzoeken leiden helaas niet automatisch tot andere politieke keuzes. Politieke besluitvorming wordt ook bepaald door ideologie, maatschappelijke sentimenten, financiële opgaven en de wens om zichtbaar te sturen op ontwikkelingen in de stad.
Dat maakt deze uitkomst niet minder teleurstellend, maar het verklaart wel waarom een zorgvuldige inhoudelijke onderbouwing niet altijd leidt tot een ander besluit.
Wij constateren bovendien dat er de afgelopen jaren veel aandacht is geweest voor het terugdringen van bezoekersaantallen en het verhogen van belastinginkomsten, terwijl kansen om samen met het bedrijfsleven te werken aan een meer duurzame bezoekerseconomie, betere spreiding van bezoekers en een gerichte aanpak van overlast onvoldoende zijn benut.
Ook een recent onderzoek, Amsterdammers positiever over toerisme dan vaak wordt geschetst | KHN, waaruit blijkt dat bewoners genuanceerder denken over bezoekers dan vaak wordt verondersteld en dat verschillende stadsdelen juist kansen zien voor kwalitatief toerisme, lijken in de politieke afweging geen rol te spelen. 

De discussie moet breder worden gevoerd
Wij vinden dat de discussie niet alleen mag gaan over belastingopbrengsten of het terugdringen van bezoekersaantallen. De fundamentele vraag is welke stad Amsterdam wil zijn.
Hotels zijn veel meer dan een plek om te overnachten. Zij zijn onderdeel van buurten en wijken. Veel buurtbewoners maken dagelijks gebruik van hotelrestaurants, terrassen, vergaderruimten, wellness, sport  en andere voorzieningen. Hotels zijn ontmoetingsplaatsen, dragen bij aan de levendigheid van buurten en investeren continu in de kwaliteit van hun omgeving.
Daarnaast behoort de hotelsector tot de meest inclusieve werkgevers van Amsterdam. Hotels bieden kansen aan jongeren, statushouders, mensen met een afstand tot de arbeidsmarkt en vele andere groepen voor wie werk niet vanzelfsprekend is. Daarmee leveren zij niet alleen een economische, maar ook een belangrijke sociale bijdrage aan onze stad.
Ook de bredere bezoekerseconomie levert dagelijks een enorme maatschappelijke en economische bijdrage aan Amsterdam. Zij ondersteunt cultuur, musea, congreslocaties, horeca, winkels, openbaar vervoer en talloze andere voorzieningen waar ook inwoners iedere dag van profiteren. 

De discussie mag daarom niet alleen gaan over belastingopbrengsten of aantallen bezoekers. We moeten het gesprek voeren over de maatschappelijke en economische waarde die hotels en de bezoekerseconomie dagelijks toevoegen aan Amsterdam. Een sterke bezoekerseconomie is geen doel op zich, maar een belangrijke voorwaarde voor een leefbare, aantrekkelijke en economisch vitale stad.

Dat betekent niet dat er geen uitdagingen zijn. Natuurlijk zijn er zorgen over leefbaarheid en drukte. Maar die vragen om een bredere aanpak dan uitsluitend het verhogen van de toeristenbelasting. Ook dagbezoekers, vervuiling van de openbare ruimte, handhaving en andere oorzaken verdienen daarin een volwaardige plaats.

Wij zijn daarom niet tegen een eerlijke bijdrage van bezoekers aan de stad. Integendeel. Maar die bijdrage moet eerlijk zijn verdeeld en onderdeel zijn van een bredere visie op de toekomst van Amsterdam, in plaats van vrijwel uitsluitend neer te slaan bij hotelgasten. Tegelijkertijd kan die bijdrage niet zó hoog worden dat Amsterdam zich volledig uit de markt prijst ten opzichte van andere Nederlandse en Europese steden. Een gezonde bezoekerseconomie vraagt om een evenwichtige belastingdruk die in verhouding staat tot vergelijkbare bestemmingen.

Wat gaat KHN nu concreet doen?
Wij leggen ons niet neer bij deze ontwikkeling. De afgelopen dagen hebben wij samen met KHN Landelijk, verschillende hoteliers en externe deskundigen gewerkt aan een eerste strategie om de uiteindelijke besluitvorming alsnog te beïnvloeden.
Wij benadrukken dat dit nadrukkelijk een eerste opzet is. De strategie is dynamisch en zal de komende maanden verder worden aangescherpt op basis van nieuwe inzichten, gesprekken en de input van ondernemers.

De eerste stappen zijn inmiddels gezet:

• KHN Landelijk ondersteunt uiteraard de lobby vanuit Amsterdam en intensiveert de inzet richting de landelijke politiek om de besluitvorming waar mogelijk te beïnvloeden. Daarbij wordt ook gekeken naar de huidige systematiek van de Gemeentewet en de wijze waarop gemeenten toeristenbelasting kunnen heffen. Ook onze Europese koepelorganisatie, Hotrec, volgt de ontwikkelingen rondom toeristenbelasting in Europa nauwgezet. Binnen Hotrec is veel aandacht voor de effecten van toeristenbelastingen op de concurrentiepositie van bestemmingen en zijn hierover de afgelopen jaren verschillende onderzoeken uitgevoerd
• De lopende juridische procedure tegen de toeristenbelasting wordt onverminderd voortgezet. Daarnaast is onze advocaten gevraagd te onderzoeken op welke wijze deze aangekondigde verhogingen onderdeel kunnen worden van de lopende procedure of welke aanvullende juridische stappen wenselijk zijn.
• Een klankbordgroep/taskforce van hoteliers wordt ingericht om mee te denken over de strategie, prioriteiten en vervolgstappen.
• De samenwerking met bestaande en nieuwe allianties wordt verder versterkt. Daarbij zoeken wij nadrukkelijk de samenwerking met de culturele sector, congres- en evenementenorganisaties, Schiphol, GVB, attracties, retail en andere partners die eveneens afhankelijk zijn van een sterke bezoekerseconomie. 
• Strategische partners op het gebied van public affairs, communicatie en economie worden betrokken om onze inzet verder te versterken.
• Op 7 juli vindt een eerste strategisch overleg plaats tussen KHN met wethouder Economische Zaken Melanie van der Horst (D66). Op 10 juli volgt een tweede overleg met dezelfde wethouder, waarbij ook een bredere alliantie van partners uit de bezoekerseconomie aansluit. Tijdens deze gesprekken willen wij niet alleen de grote zorgen vanuit de sector overbrengen, maar ook constructieve alternatieven bespreken voor een toekomstbestendige en evenwichtige bezoekerseconomie.
• Kot op deze gesprekken organiseren wij een online bijeenkomst voor alle hotels. Tijdens deze bijeenkomst informeren geven we graag een terugkoppeling van de  gesprekken met de wethouder, lichten wij de strategie verder toe en is er volop gelegenheid om vragen te stellen, ideeën aan te dragen en prioriteiten mee te geven. De datum maken wij zo spoedig mogelijk bekend.
• Wij bereiden een bredere public affairs- en publiekscampagne voor, waarin de maatschappelijke en economische waarde van de bezoekerseconomie centraal staat en waarin we samen met partners de discussie willen verbreden.

Alleen samen kunnen we verschil maken
Dit dossier raakt veel meer dan alleen de hotelsector.
Wanneer Amsterdam zich internationaal uit de markt prijst, heeft dat gevolgen voor congreslocaties, restaurants, winkels, musea, theaters, attracties, evenementen, vervoerders en uiteindelijk ook voor de voorzieningen waar inwoners dagelijks gebruik van maken.
Juist daarom doen wij een oproep aan alle hoteliers en partners om actief mee te denken. Deel praktijkvoorbeelden, lever cijfers aan, denk mee over oplossingen en benut waar mogelijk ook uw eigen netwerk richting politiek, bestuur en media.
Hoe breder het geluid vanuit de bezoekerseconomie, hoe groter de kans dat wij de uiteindelijke besluitvorming nog kunnen beïnvloeden.
Wij houden jullie de komende periode actief op de hoogte van alle vervolgstappen. Samen blijven wij werken aan een Amsterdam dat aantrekkelijk blijft voor bewoners, bezoekers én ondernemers.

Voor nadere informatie
Neem contact op met Eveline Doornhegge, manager KHN Amsterdam & keyaccounts; 06-51490709 / e.doornhegge@khn.nl