NIX18: dit is wat je erover moet weten

Je mag geen alcohol verkopen aan jongeren onder de 18 jaar. Sinds het ingaan van de Alcoholwet op 1 juli 2021 is ook het doorgeven van alcohol aan een minderjarige niet toegestaan (verbod op wederverstrekking). Wat betekent de leeftijdsgrens voor jou als horecaondernemer en hoe moet je hiermee omgaan?

De leeftijdsgrens voor verkoop van alcohol is 18 jaar. Dit betekent dat:

• Je als horecaondernemer geen alcohol aan jongeren onder de 18 jaar mag verkopen. Dit geldt zowel voor sterke drank als voor zwakalcoholhoudende drank.
• Jongeren onder de 18 jaar zijn strafbaar als ze alcohol bij zich hebben; op straat en op andere plekken die toegankelijk zijn voor het publiek. Bijvoorbeeld in een café, winkelcentrum, stationshal of park.
• Met het verbod op wederverstrekking is het strafbaar voor een volwassene om alcoholhoudende drank te kopen en deze dan door te geven aan een minderjarige.
• Gemeenten moeten een preventie- en handhavingsplan alcohol hebben.

Moet je altijd de leeftijd controleren?

Als verkoper van alcohol ben je verplicht om te controleren of de koper wel de juiste leeftijd heeft. Dat hoeft alleen niet wanneer de gast 'onmiskenbaar' oud genoeg is. Bij twijfel over de leeftijd moet je dus vragen om legitimatie. Let op zogenaamde 'doorgevers'. Je bent als verkoper namelijk ook verantwoordelijk als de koper zelf 18 jaar of ouder is, maar de alcohol kennelijk is voor een jongere van wie de leeftijd nog niet is vastgesteld. Van deze jongere moet je dan dus ook de leeftijd controleren. De doorgever is zelf eveneens strafbaar. Het gevolg is dat er drie boetes kunnen worden uitgedeeld: naast de (directe) verstrekker (jij als horecaondernemer) en de minderjarige die de alcohol in ontvangst neemt, kan nu ook een meerderjarige een boete kan krijgen voor het doorgeven van de drank.

Hoe controleer ik de leeftijdsgrens als ik alcohol laat afleveren bij maaltijdbezorging?

Sinds de inwerkingtreding van de Alcoholwet op 1 juli 2021 is de verkoper verplicht om een ‘geborgde werkwijze’ op te stellen om ervoor te zorgen dat alcoholhoudende drank uitsluitend wordt geleverd op het adres van de geadresseerde en dat de leeftijd van deze persoon wordt vastgesteld.

Je kunt hiervoor gebruikmaken van ons voorbeeld-document geborgde werkwijze. Hierin staat omschreven hoe je in jouw bedrijf invulling kunt geven aan verantwoorde verkoop van alcohol op afstand.

Waarom is de leeftijdsgrens 18+?

Voor jongeren is alcohol extra schadelijk. Het is schadelijk voor de ontwikkeling van de hersenen en andere organen die in de groei zijn. Uit een onderzoek blijkt bovendien een duidelijk verband tussen schoolverzuim en veel alcoholgebruik. Alcohol drinken op jonge leeftijd kan leiden tot problemen met alcoholgebruik op latere leeftijd (verslaving). Jongeren lopen sneller het risico alcoholvergiftiging te krijgen. Daarom is het voor jongeren onder de 18 jaar verboden om alcohol te drinken.

Wie handhaaft de Alcoholwet?

De burgemeesters van gemeenten zijn verantwoordelijk voor de handhaving van de leeftijdsgrens in de Alcoholwet. Dit betekent onder andere dat de burgemeester zogenaamde Buitengewone Opsporingsambtenaren (boa’s) moet aanstellen. Gemeenten zijn verplicht om een preventie- en handhavingsplan alcohol te maken. In dat plan moet onder andere staan:

• wat gemeenten gaan doen om alcoholgebruik door jongeren onder de 18 jaar te voorkomen;
• het handhavingsbeleid;
• welke handhavingsacties worden ondernomen.

Wat is de rol van een boa?

Boa’s helpen mee met toezicht houden op de lokale orde en veiligheid. Zij controleren of mensen zich aan de regels houden en geen overtredingen begaan. Boa’s mogen verdachten aanhouden en boetes uitschrijven. Niet iedere boa kan voor elke toezichttaak worden ingezet. Boa’s die controleren op de Alcoholwet moeten daarvoor een speciale cursus hebben afgerond.

Mogen horecamedewerkers onder de 18 wel drank verkopen?

Hoewel deze groep jongeren zelf geen alcohol mag bestellen, mogen 16- en 17-jarigen wél werken in een café of restaurant en alle soorten drank schenken aan gasten. Dit geldt zowel voor leerlingen als voor reguliere medewerkers. Voor 14- en 15-jarige vmbo-scholieren geldt een uitzondering. Zij mogen tijdens een stage in de horeca in het kader van hun opleiding wél werken in een ruimte waar alcohol wordt geschonken en dus zelf ook (onder toezicht) alcohol serveren.

Hoe hoog zijn de boetes?

Als jij of je medewerker alcohol verstrekt aan jongeren zonder dat is gecheckt of de koper de juiste leeftijd heeft, kun je een boete krijgen. Deze boete bedraagt de eerste keer 1665 euro voor een ondernemer met een bedrijf met minder dan vijftig werknemers. Bij herhaling binnen twaalf maanden worden de boetes hoger. De burgemeester heeft ook andere sanctiemiddelen.

Het niet naleven van de regels kan een reden zijn om een vergunning te schorsen (minimaal één en maximaal twaalf weken) of om een vergunning in te trekken. Wordt iemand jonger dan 18 op een voor publiek toegankelijke plaats (zoals de kroeg of op straat) betrapt op het bezit van alcohol, dan kan hij of zij een boete krijgen. De hoogte van de boete hangt af van de leeftijd.

Zijn leeftijdstickers verplicht?

Volgens de Alcoholwet, artikel 20 lid 3, ben je als ondernemer verplicht om bij de ingang de leeftijdsgrens voor alcohol duidelijk zichtbaar en goed leesbaar aan te duiden. Door het plakken van de sticker voldoe je aan de wet. Als KHN-lid kun je deze stickers gratis bestellen via dit bestelformulier.

Posters, huisregelbordjes en gratis online training

Naast leeftijdstickers kun je nog gebruikmaken van andere middelen die helpen om de leeftijdgrens binnen je bedrijf na te leven, zoals huisregelbordjes (via het bestelformulier) en posters die je via deze Toolkit voor de Horeca kunt downloaden. Ook kun je deelnemen aan de gratis online training ‘Verantwoord alcohol schenken’ voor horecaondernemers én -medewerkers.